مقدمه [ از گردآورنده ] [ انگيزه جمع آورى ] شايد اگر خاطرات آيت الله پسنديده چاپ نمىشد ، سيد محمد كمره‌اى و خاطراتش نيز در دل تاريخ گم مىشدند و كسى اين مرد بزرگ و وطن‌خواه را نمىشناخت . مردى كه در سر ، شور آزادى داشت و در دل عشق استقلال . ماجرا از هنگامى آغاز شد كه خاطرات آيت الله سيد مرتضى پسنديده ( برادر امام خمينى ) را براى تصحيح ، تنظيم و ويراستارى در دست گرفته و آن را براى چاپ آماده مىكردم . « 1 » همان موقع و در خلال انجام آن كار براى نخستين‌بار به نام سيد محمد كمره‌اى برخورد كردم . آيت الله پسنديده دربارهء او گفته بود : « سيد محمد كمره‌اى از رجال صدر مشروطه و از واردين در امور سياسى بود . . . پيشنهاد كردند كه ايشان به وكالت مجلس انتخاب شود ولى ايشان به دليل اينكه خودش را ما فوق اين مراتب مىدانست زير بار نرفت . » در خاطرات آيت الله پسنديده از پيشنهاد پست رياست الوزرايى به كمره‌اى قبل از كودتاى رضا خان و نيز علاقمندى رضا شاه به مشاوره با او نيز سخن به ميان آمده بود . خواندن اين مطالب كافى بود تا سؤالهاى متعددى درباره اين رجل سياسى كه ضمنا داماد عمهء آقاى پسنديده و امام خمينى نيز بوده ، در ذهنم شكل بگيرد ؛ سيد محمد كمره‌اى كه بود ؟ و در حوادث مشروطه و پس از آن‌چه نقشى داشت ؟ در دورهء رضا شاه چه كرد و سرانجام و فرجام كارش چه شد ؟ و چرا كمتر نامى از او در لابلاى متون تاريخى ديده مىشود ؟ اين پرسش‌ها مرا واداشت تا درپى كشف شخصيت مجهول كمره‌اى بروم و

--> ( 1 ) . اين خاطرات در سال 1374 از سوى حوزه هنرى سازمان تبليغات تحت عنوان خاطرات آيت الله پسنديده ، ( به كوشش محمد جواد مرادىنيا ) منتشر شد .